1.
... Nhiều khi người ta buồn quá, âu lo quá...làm lời lẽ vướng nghẹn đâu đó trong trái tim khiến mình chỉ có thể im lặng và chịu đựng. Một khi nào đã nói ra được, nghĩ về nó được một cách rõ ràng...là mình đang tìm thấy bình an.
Mưa...“Em còn nhớ hay em đã quên - nhớ Sài gòn mưa rồi chợt nắng?”
Ở đây không phải là Sài gòn, những cơn mưa không phải tự dưng mà đến. Trời vần vũ, gió rít từng cơn rồi mới có mưa. Mưa nặng hạt hơn. Mưa dai dẳng hơn. Có khi mưa kéo dài cả tuần lễ.
Mưa Sài gòn ào ạt và xối xả. Đường phố chợt như lên cơn sốt. Mọi người cuống quít. Những cánh cửa khép vội. Những mái hiên chợt chật những người...những chiếc xe lao điên cuồng vội vã...Tất cả đều cố tìm chút ấm áp trong mưa.
Ở đây không phải là Sài gòn, người chẳng đủ nhiều để cho đường chật hẹp...phố chẳng đủ đông để náo động trước cơn mưa...
Mưa Sài gòn đến và đi cũng vội như nhịp sống của một thành phố lớn. Mưa mà cũng như bị công nghiệp hóa vậy. Chớp nhoáng là sấm sét. Chớp nhoáag trời đã sáng hẳn ra, trong hơn, cao hơn. Dòng người lại vội vã ngược xuôi. Dòng đời tất bật. Có chăng là những mối tình sét đánh dưới một mái hiên nào đó? Có chăng là một kỷ niệm rất xa xôi dội về nhức nhối...nhưng mưa chẳng đủ lâu để nhớ cho trọn một quãng đời...Có chăng là một ánh nhìn bối rối...một bóng hình vội vã phóng xe nhanh...
Ở đây không phải là Sài gòn, mưa đủ lâu để người ta luận bàn nhân tình thế thái. Mưa cho người ta nhớ lại cả cuộc đời. Khi mưa không còn nặng hạt thì mưa vẫn còn tí tách rơi mãi như không bao giờ dứt. Những con đường nhầy nhụa khiến người cũng chẳng muốn đặt chân lên. Đường vẫn vắng và nhà im ỉm đóng. Sau cơn mưa nhịp sống vẫn như chưa hồi sức, người như còn đang chìm vào quá khứ,còn đang muốn ngủ hoài bằng tiếng mưa ru. Gió thổi từng cơn cố đuổi những hạt mưa núp trong vòm lá rơi xuống làm thành thêm những cơn mưa.
Ở đây không phải là Sài gòn. Lúc trời giông, lạnh cóng, những cánh cửa va vào nhau lập cập...để cho người ta có cái cảm giác tủi thân, khốn khổ. Dù giông gió qua đi, cũng còn tiếng tí tách đều đều gõ lên mái nhà, gõ vào lòng người những thanh âm trầm buồn, gõ vào mọi ngóc ngách kỷ niệm...Chỉ còn tiếng rí rách cuả nước mưa chảy thành dòng quanh nhà, tiếng lá rừng xào xạc...để người cô đơn nghe được cả tiếng những giọt nước mắt của mình lặng lẽ, len lén rơi khỏi con người mình thường ngày cứng cõi. Ôi nhớ ! Nhớ quay quắt một điều gì đó không hiểu được ! Ôi tiếc ! Tiếc nuối đau đớn vì một sự mất mát mà mình không biết gọi tên ! Mơ ước tha thiết một điều gì đó không diễn tả được ! Sóng lòng cuộn cuộn, lúc lại như đầy ắp tâm sự, lúc lại như trống rỗng, không nhớ, không mong, không ước mơ, không chờ đợi...Một tiếng CÔ ĐƠN nghe buốt cả lòng ! Giờ này bạn bè ở chốn xa vời ai có chạnh lòng nhớ kẻ xa xôi ? Giờ này...
Mưa cóng chân tay nhưng tâm hồn mềm yếu - Chợt nhớ - Chợt quên - Quá khứ Tương lai - Nhớ xa xưa và nhớ hôm nay...Ta đã sống như ta cần phải sống. Dòng đời tuy giông tố, cuốn mình xoay quay cuồng chóng mặt, như cuốn đi của mình tất cả những điều tốt đẹp và những suy nghĩ tốt đẹp...Nhưng mà đời là vậy và cần phải vậy. Nếu mưa không dai dẳng, mưa không buồn tê lòng...ta sẽ ghét cay đắng những ngày nắng gắt. Và nếu nắng chẳng như thiêu đốt ta cũng đâu bao giờ chờ đợi một cơn mưa. Cuộc sống là vậy và cần phải vậy !
Ở đây không phải là Sài gòn, nên những cơn mưa đủ lâu để làm nỗi buồn và sự cô đơn mệt mõi, để cho mình có đủ thời gian thấy lòng thanh thản hơn một chút. Những nỗi buồn không bao giờ đi mất, nó âm ỉ trong lòng để mình cảm nhận được hoàn toàn những vị ngọt bất ngờ của niềm vui và hạnh phúc, hạnh phúc tuy cỏn con bé bỏng nhưng hoàn hảo và tuyệt vời !
Cảm ơn những cơn mưa buồn để nước mắt theo mưa cuốn giùm ta những nỗi lòng u uất, để lòng ta yếu mềm trong vài giây phút đủ cho ta cảm nhận tiếng réo rắt êm đềm còn lại của cơn mưa...Cảm ơn người đã cho ta thời gian để đối diện với mình, để nhớ và để quên, và để sống tốt hơn.
HàThanh - viết xong 13/06/1993
Tháng 4/ 2010 - những ngày Chòe ở Quảng Châu lần này trời mưa suốt. Không gian ở GZ vốn đã luôn có màu xám xịt của không khí ô nhiễm, giờ thêm mưa rả rích nữa - cộng hưởng nỗi cô đơn làm mình nhớ một bài viết lâu lắm rồi... Năm đó học xong 12, Đức không được học lên Đại Học, ba mẹ bán luôn căn nhà ở SG bắt Nó lên Buôn Mê Thuộc trông rẫy cafe. Nó viết thư cho cô-bạn-nhỏ kể một chút về nỗi cô đơn & Chòe đã viết bài này tặng Nó - viết từ tưởng tượng của chính mình chứ lúc đó có biết mưa ở BMT như thế nào đâu... Nhiều năm sau này Chòe mới biết lá thư có ghi bài này đã đến vào lúc Nó không định sống nữa, lúc Nó biết Nó bị bỏ rơi ở nhà bảo sanh khi còn đỏ hỏn & dĩ nhiên ba mẹ không phải là ba mẹ ruột, Nó biết nó chỉ có mỗi một mình... Thú thật mình thấy hú vía khi biết điều này - may mà mình đã không dửng dưng với nỗi cô đơn của Nó, may mà mình cũng biết viết & giàu trí tưởng tượng, may mà như thế...
Bây giờ đọc lại, cách suy nghĩ của mình cũng khác một chút rồi, nhưng hình như lúc nhỏ viết văn hay hơn bây giờ, lúc đó đơn giản là viết thôi, viết vì mình & vì bạn bè mình... Bây giờ vì mình nhiều hơn - văn chương nhuộm nhiều màu quá.
Post lại những bài này - vì những ngày mưa ở GZ, vì một lời hứa với chính mình thôi... (30/4/2010)
2.
Nếu có một cái gì đó mạnh hơn số phận thì đó là lòng dũng cảm không gì lay chuyển nổi để chịu đựng nó. (Goeth)SỐNG
Trong cuộc đời có nhiều khi mình phải thực hiện những việc mà mình không bao giờ muốn làm. Những việc bất như ý đó bao giờ cũng để lại cho mình sự khó chịu & đau lòng, đôi lúc là sự ân hận & có khi thành sự chán nản. Nghĩ cho cùng thì cuộc đời này vốn luôn tồn tại một thứ người ta gọi là “nhân quả” – mình cũng đã tham gia hay góp một phần nào đấy vào cả câu chuyện nên mới phải đến lúc tự thấy mình trong hoàn cảnh trớ trêu, hoặc số phận đưa đẩy để mình học lấy bài học này cho mai sau không va vấp.
Hãy nhìn những đứa bé vừa chào đời mà suy ngẫm – chúng trong trắng thơ ngây biết bao, bao nhiêu người đã chờ đón nó, sẽ cười với nó – nhưng nó lại khóc… Phải chăng vì chẳng ai hỏi ý Nó mà số phận đã đặt để một kiếp người trước mặt cho em? Rồi bọn trẻ lớn lên, mỗi đứa một cảnh đời – chúng đâu đòi hỏi được có mặt vậy mà phải chịu trách nhiệm về sự tồn tại của mình. Con người bước vào đời đều như nhau – trần trụi & vô tội – nhưng trưởng thành trong những hoàn cảnh khác nhau, đi trên những con đường khác nhau. Cuộc sống như một ống kính vạn hoa – có khi khẽ xoay là mẫu hoa tuyệt vời mình yêu thích đã trở thành hình thù kinh dị & khẽ xoay lại sẽ tạo ra một khuôn mẫu khác hoàn toàn – không bao giờ trùng lặp.
Người ta sống mỗi ngày có mấy ai tránh được những lo toan vụn vặt? Có mấy ai thoát cảnh đối phó cơm áo gạo tiền? Mà sao lại gọi cuộc sống hàng ngày đó là Đời Thường nhỉ? Thật ra SỐNG – không đơn giản chút nào, vì mình nghĩ cần thiết phải khẳng định được sự tồn tại của mình có ý nghĩa với ai, lại không thể chỉ làm những điều mình thích làm mà thôi – bởi vì mình sống trên đời còn có rất nhiều người liên quan, rất nhiều điều liên quan. Sẽ vô nghĩa nếu sự tồn tại tiếp tục của mình sẽ làm cho một cuộc đời khác bị hủy diệt hay tàn lụi đi. Nhưng ngược lại, đôi khi cũng cần có sự đánh đổi – tùy thuộc lý tưởng & ý nghĩa cuộc sống của mỗi người – nếu thấy cần & thấy đáng thì việc cho đi sự sống này vì những người mình yêu thương nào có sá gì.
Làm người cũng không nên không biết đến ngày mai, cũng đừng quá trông cậy vào điều này điều nọ. Cuộc sống hiện tại rồi cũng trở thành dĩ vãng bởi vậy phải luôn biết tự săn sóc cho mình. Người đời hàng ngày sống bên cạnh ta rồi sẽ rời bỏ ta, mình cũng không nên vì điều đó mà buồn phiền, mà than trách cuộc đời phụ bạc… Bởi ai cũng như ai, họ cũng như mình thôi, luôn phải theo đuổi một mục đích nào đó trong cuộc sống, thực hiện một trách nhiệm nào đó. Mỗi người mình không phải là toàn bộ cuộc sống của ai – mỗi người chỉ là một mắc xích của nhau, một mắc xích của đời sống… Để SỐNG & hiểu trọn vẹn ý nghĩa của cuộc sống, mình phải luôn giữ một ngọn lửa nhiệt tình & sống có trách nhiệm với chính mình, phải sống bằng một tấm lòng bao dung với cuộc đời biến động.
Tất cả mọi biến cố từ hạnh phúc đến bất hạnh, từ điều phũ phàng cay đắng nhất đến những dịp may bất ngờ nhất… đều đã cùng với nhau dạy con người biết sống hơn.
Mình đã từng nghĩ: sống ở đời cần nhất Niềm Tin & Nghị Lực – nhưng thật ra cần có nhiều thứ lắm – nhiều thứ không biết diễn tả thế nào, nó ở trong lòng âm ỉ cháy & âm ỉ sống. Mọi thứ đều chỉ có giá trị tồn tại tương đối vì vậy mình cần phải biết quý & giữ gìn những năm tháng & giờ phút tươi đẹp hạnh phúc, phải trân trọng từng giây phút mà mình đang được SỐNG!
(Ngày 2/3/1990, Chòe kết thúc quyển nhật ký tên là “SỐ PHẬN” bằng những suy nghĩ đại loại như thế này. Những năm tiếp nối, suy nghĩ về thân phận mình trong bối cảnh gia đình luôn được đề cập đến trong những đoạn viết nho nhỏ. Đến tháng 10/1993, Chòe tổng hợp tất cả vào 1 đoản văn nhỏ - đặt tên là SỐNG, như bây giờ! Tháng 5/2010 - Chòe cố gắng không "edit" chút xíu nào - giọng văn của cô Hathanh 18 tuổi nghe chua chát lắm nhưng vẫn cố lạc quan - vì đó là thứ duy nhất giữ cho nàng ta tiếp tục - cũng dễ hiểu mà, khi đó "ếch ngồi đáy giếng" một đám mây đen nhỏ cũng có thể che hết bầu trời của Ếch còn gì!)
3.
Tôi không muốn bạn của tôi & cả tôi nữa, lúc nào đó chợt chỉ cảm thấy còn lại mỗi nỗi buồn mà thôi!
KHOẢNG KHÔNG
Trời không đẹp cũng không quá êm đềm, không lý tưởng để cho người ta thả hồn lãng mạn... dù ve râm ran ngoài vườn, dù phượng đỏ rực những đàn bướm lửa trên phố gợi ký ức tươi đẹp với đám bạn A1 yêu dấu… bao nhiêu đó chưa đủ để xua đi nỗi buồn của chiều nay – những nỗi buồn không tên, dâng trong lòng cuồn cuộn. Những khi không còn chỗ để đi, tôi vẫn còn một người bạn để trang trải tâm sự của mình – chính là cái TÔI của mình – và không gian chung quanh có ý nghĩa gì chứ.
Một khoảnh khắc nào đó trong cuộc đời, mình chợt nhận ra con người thật của mình: không có ai để thiên vị khi đánh giá mình, không có lời nói hoa mỹ nào có thể che được tật tính xấu, chỉ có ta với ta… chợt nhận ra cuộc đời có nhiều vị lắm: ngọt bùi, cay đắng, hạnh phúc, khổ đau… Cuộc sống vốn biến động thay đổi từng giây từng phút, lòng người thay đổi là thường… Một vài phút – dù chỉ một vài phút thôi – để sống chỉ cho riêng mình, để thật thà, để yêu, để khóc, để buồn vui… Mỗi phút giây đi qua, mình có khôn ngoan thêm, hay vẫn đau những vết thương xưa cũ? Nhưng mỗi khắc thời gian đi qua cuộc đời mình đều để lại dấu ấn sâu sắc của SỐ PHẬN!
Trong đời có rất nhiều khi mình phải trải qua những giây phút chờ đợi có vẻ như là dài nhất của cuộc sống & cũng có những khoảnh khắc đến bất ngờ vội vã nhưng mình mãi mãi không quên bao giờ. Cũng như khoảng thời gian này đây, đối với tôi mà nói là những ngày nặng nề nhất từ trước đến nay. Đầu óc tôi là một mớ hỗn độn, có cả sự chán nản bên cạnh lòng tin, có niềm vui xen vào những nỗi buồn, có hy vọng & bi quan… Tôi thật không biết phải làm sao. Trời lại không đẹp để cho mình nhẹ nhõm.
Tôi còn nhớ trước nhà tôi ngày xưa là một màu xanh mát rượi của những cánh đồng. Khi ấy chiều xuống gió thổi thơm thơm mùi khói rơm, có khi là mùi lúa mới ngai ngái… Nhiều thứ đã thay đổi, người ta san bằng đám ruộng để xây nhà máy & bây giờ tôi chỉ còn giữ lại cho mình nỗi luyến tiếc man mác mỗi khi nhìn ra khoảng không gian ấy. Cái màu xanh ở trong trí nhớ chiều nay làm tôi nhớ đến lá thư mới nhận được của người bạn cũ.
“Thanh à, ở đây buổi chiều lạ lắm – chẳng có âm thanh gì, nghe chừng thì thanh bình thật đấy, nhưng thứ người ta nói về thanh bình là “chiều rơi, chiều buông” – hình như ở đây không có đâu, ở đây chỉ có “chiều buồn lắm”. Buồn đến nỗi chưa đến chiều thì đã thấy buồn đến rồi. Chiều rơi xuống khoảng lặng & chán nản ở đó cùng nỗi buồn để chờ đêm tới. Đêm buông mình không suy sét, cứ thế là đen thôi. Mình ghét luôn tiếng dế kêu, vì bọn chúng có bạn bè để mà te te gọi nhau… Ở chỗ Thanh buổi chiều thế nào?”
Tôi chưa bao giờ vì cảnh mà tâm sự, tôi chỉ vì mình nên mượn cảnh để tỏ bày mà thôi. Bây giờ cũng vậy, chỉ một chữ BUỒN thôi. Tôi hiện thời không phải là Tôi của nhiều ngày trước, tâm hồn tôi nặng trĩu, lo sợ, phân vân… Tôi không biết người bạn của tôi đối với buổi chiều ở nơi nó sống lại có cảm giác buồn đến thế, tôi cũng không thể hình dung hết không gian chung quanh ra sao… hình như nó cũng chỉ thấy có BUỒN thôi…
Chỗ tôi ngồi là một khung cửa bé xíu xiu, nhưng tôi có thể thấy rất nhiều thứ từ nơi này. Trời đang chuyển mưa. Mưa hôm nay chắc lớn lắm. Chiều qua nhanh & cuống cuồng như chiếc lá vừa bị gió cuốn đi qua khung cửa của tôi, ngay trước mắt tôi. Chiều không buông – chiều hôm nay đổ xuống nhanh như cơn mưa đến cùng với nó. Chiều không êm. Chiều hôm nay lá quấn vào gió, gió lùa qua cửa, rít lên. Một chữ BUỒN như đang quay tít trong lòng, gió chẳng cuốn nó đi, gió làm nó rối trí không tìm ra lối thoát.
Ngoài khung cửa bé nhỏ của tôi mưa đã bắt đầu xóa mờ đi tất cả. Chiều cũng qua. Đêm đã xuống & ngày mai vẫn đến. Tôi là ai & sẽ là ai? Không phải là người chỉ biết than trách chứ? Những khắc thời gian trôi qua cuộc sống quá nhiều biến động của người bạn tôi có kịp để lại một điều gì hay không? Tôi không muốn bạn của tôi & cả tôi nữa, lúc nào đó chợt chỉ cảm thấy còn lại mỗi nỗi buồn mà thôi! Những nỗi buồn đến thế này, dù quay quắt & ghê gớm đến đâu – sao mình không để cho nó qua mà ghi lại làm chi?
Cuộc sống có rất nhiều việc chờ tôi đi làm. Bạn bè tôi cũng không ai mong thấy tôi buồn phiền, ảm đạm. Và tương lai ra sao vẫn tới, tôi không trốn tránh được,thà là dũng cảm đương đầu còn hơn.
Mưa hôm nay rất lớn nhưng trời không sấm sét…
(Mùa hạ, 1993)
