Thứ Hai, 25 tháng 11, 2013

CỔ TÍCH

Bọn trẻ con ùa vào mấy thùng sách chúng tôi vừa dỡ xuống khỏi xe, đang để tạm ở một mái hiên nhà chờ chia lại cho 5 tủ sách. Những trang sách nhiều màu sắc, thậm chí chỉ có hình vẽ trắng đen, có những cuốn dày nhiều chữ nhưng có tờ bìa rực rỡ… không hề chi, chỉ có một ít trẻ biết đọc còn lại thì không, cũng không hề chi, những đôi mắt cứ sáng rực lên nhìn từ thùng này sang thùng kia, từ cuốn này sang cuốn khác. 

Rồi chỉ chờ được phép, đám nhóc sà vào như bầy sẻ chăm chỉ nhặt thóc ở sân, không hề ngẩng đầu lên, dán chặt mắt vào những trang hình ảnh sặc sỡ, cũng không có khái niệm sách cũ sách mới, với chúng – đây không chỉ đơn thuần là sách hay truyện tranh mà là một thế giới khác!

 Bọn nhóc hí hửng & sung sướng ra mặt vì được nhờ cậy mang sách từ mái hiên tạm kia sang tủ sách gương kính long lanh trong nhà lớn của buôn làng. Cũng đến lúc được chính thức lấy truyện từ trong tủ ra xem, có đứa ngồi ngay ngắn, có đứa dựa ngay cây cột kế bên tủ sách (chắc để đổi truyện cho nhanh), có đứa bế em & đọc cho em nghe, có đứa chả biết đọc gì chỉ biết xem hình vậy mà cũng ý kiến ý cò rôm rả lắm, có đứa được cha mẹ đọc cho nghe – mà có khi đây cũng là lần đầu ông bố trẻ ấy được thấy nhiều sách đến thế & được đọc hẳn hoi một cuốn đàng hoàng…

Tôi đã chẳng thể cầm nước mắt chứng kiến bọn nhóc ấy & ngay cả lúc này, khi nhớ lại, tôi vẫn thấy nghẹn lòng. Những ánh mắt lấp lánh, những dấu chấm hỏi chấm than trên khuôn mặt lấm lem của các bé, sự im lặng chăm chú lạ lẫm của những đứa nhóc còn được mẹ hay chị bế trên tay…tất cả đã in sâu vào tim tôi!

Nói thật tình là các bạn cảm ơn chúng tôi đến tận nơi để trao sách, nhưng có được chứng kiến điều kỳ diệu mà tấm lòng của các bạn đã mang đến cho bọn trẻ ở Cư Pui nghèo nàn này, tôi mới thấy mình phải cảm ơn các bạn nhiều hơn – vì đã tạo cho tôi cơ hội cảm nhận sự sẻ chia, cảm nhận sự thay đổi, cảm nhận niềm vui & giây phút những điều rất nhỏ có thể làm nên sự kì diệu.

 Có thể nhân rộng mô hình tủ sách này ra thêm không? Các bạn ơi hãy chung tay nhé! Hãy đừng chỉ dừng lại ở chỗ kêu gọi & đóng góp, hãy cùng tham gia những chuyến đi thế này, vì tôi thấy mình thật ích kỉ khi cảm nhận hạnh phúc này dùm các bạn – với khả năng viết lách hạn chế của tôi, không thể mang về đủ cho các bạn niềm vui chia sẻ mà chính các bạn đã mang đến cho bọn trẻ con nơi đây & cho nhóm nhỏ những người thực hiện chúng tôi.

Ngày 23/11/2013 - sinh nhật các nồi cháo & khai trương 5 tủ sách ở Cư Pui - Krongbong - Daklak









SAU BÃO

Em gặp anh
Minh chứng cho lí thuyết về những tình huống khi không-thể gặp có-thể
& em nhận ra EM KHÔNG CÒN YÊU ANH NỮA
& thú vị là em cũng không buồn.

Em từng tưởng tượng giây phút này cả ngàn lần: rằng khi gặp lại em sẽ thế nào? Trái tim có bối rối? Nụ cười có xã giao? Vui hay buồn có cố giấu? Em có vờ được như kiểu ta không biết nhau? Em có vồn vã thái quá như kiểu "CHUYỆN! chả có gì đáng cả!"? Tất cả những tưởng tượng ấy em đã suy nghĩ, đã chuẩn bị... Tất cả đều không cần thiết, anh ạ, vì em không yêu anh nữa nên không cần suy nghĩ nhiều đến thế!

Em không vui đâu khi thấy anh bối rối
Em không buồn đâu khi biết mình đã không còn yêu anh
Giờ em có thể quay lại phía sau để ngắm nhìn mối tình ngày nào của mình mà không lo mình sẽ lạc lối không biết trân trọng hiện tại.

Bạn bè em, những người biết chuyện, sẽ lại thở dài: nếu thật trong lòng không có sóng mà viết dài dòng chi tiết như thế này chỉ vì một gặp mặt tình cờ thôi áh? Không tin được! Em tự biết ta đã yêu nhau thế nào & quên nhau ra sao là được. Em tự nhủ lòng như thế.

Khi em không còn yêu anh nữa, không có khoảng trống nào hay nỗi buồn nào, cũng không có niềm vui tự do, chỉ có em & em - đối diện chính mình - đơn giản trở về, trái tim nguyên vẹn, nói lời dịu dàng: Hà Thanh ơi, mình không còn đau vì anh ấy nữa! Đừng lo nhé! Sau bão, nắng đẹp thế kia mà!

(Ninh Bình, 12/11/2013 - viết cho mình thôi)

Thứ Sáu, 1 tháng 11, 2013

QUÀ TẶNG

Chúng tôi – 3 chị em, trở về từ Kalăng sau một chuyến đi bão táp & nhiều trải nghiệm. Nói thật là Chòe cũng hơi phân vân – thẳng thắn mà nói thì chả cần phải kể lể về “hiện trạng” của gần 800km đường để đến được Kalăng, vì với những ai đã từng đến đây – kể hay không kể, các bạn đều có thể hình dung, với những ai chưa từng đến – có dán từng tấm hình chi tiết, các bạn cũng không tài nào hình dung chính xác cảm giác chênh vênh sống chết khi ngồi trên xe qua những cung đường đó như thế nào… Chúng tôi đi với hy vọng lớn lao rằng: trời đừng mưa nhé, đường đừng sạt lở nhé, những tảng đá lớn đừng hí hửng lăn xuống núi nhé… & những đồi cát nứt nẻ cứ chực chờ để sạt xuống lấp mặt đường thực sự là nỗi ám ảnh lớn nhất của tôi – qua một đụn cát là lại thầm cảm ơn trời phật, lại cầu nguyện cho chặng đường trước mắt.

Trước khi khởi hành, sáng thứ 5, Chòe ngồi café tán gẫu với một người bạn nhỏ, Nó lo lắng & cũng thắc mắc sao phải hành xác đến những nơi xa xôi chỉ để tặng chút xíu quà… Tôi cũng thẳng thắn rằng tôi không ủng hộ cái việc từ thiện tặng một túi quà cho người ta rồi không biết bao giờ trở lại, tôi sẵn sàng ủng hộ những chương trình lâu dài, như kiểu các nồi cháo dinh dưỡng mà website từ thiện đang thực hiện. Nhưng với Kalăng thì khác, dù biết chẳng thể làm gì lâu dài cho họ, thứ mà tôi & bạn bè làm được chỉ là trao một món quà tí teo cho các bé trong độ tuổi 3-15 ở ba bản nghèo… Chỉ là chút quà thôi, nhưng với cuộc sống của bọn nhóc nhếch nhác xơ xác đó, thà có chút quà còn hơn chả bao giờ có gì.

Nghèo thì ở đâu cũng nghèo, khó thì nhiều nơi vẫn khó, thậm chí kế bên nhà ở giữa thành phố xa hoa này vẫn có vô số người chỉ cần vài trăm nghìn hay thậm chí 50 nghìn cũng có thể giải quyết vấn đề khá lớn đột xuất khó khăn của họ. Câu hỏi vẫn là: sao chúng tôi phải cược cả tính mạng của chính mình để đến được Ka Lăng: vì 257 trẻ em? hay đơn giản chỉ là để vơi bớt nỗi ám ảnh của chính mình về vùng đất xa xôi cằn cỗi đó sau chuyến đi lần trước? Không có mình đến thăm thì họ vẫn sống bình thường – vẫn ăn ngủ & sinh em bé đều đặn, dù thiếu ăn, dù tuổi thọ của người dân La Hủ chưa bao giờ qua khỏi 50… Cuộc sống khó khăn của họ là do mình so sánh & thấy sự chênh lệch quá lớn với cuộc sống mà mình từng thấy – chứ bản thân họ có thắc mắc gì không với hiện tại – tôi cũng tự hỏi đôi khi…

Trở lại được nơi này sau 3 năm, ừ thì nhiều thay đổi thật đấy, ví như đã có con đường chạy tuốt vào tận bản chứ không phải vất vả leo/ bò vào như lần trước, đã có một dãy nhà gỗ gọi là lớp học tập trung, chỗ ở của bọn nhóc “trung học” đã có giường ngủ hẳn hoi… Thứ duy nhất không thay đổi & thực sự làm tôi choáng đến não lòng – đó là bọn trẻ con chả lớn thêm, bọn đàn ông vẫn nằm chết dí trong nhà vì say rượu hoặc lờ đờ như con nghiện khi ra ngoài nhà uể oải nhìn chúng tôi… 3 năm trở lại, nếu chỉ tính những gì nhìn thấy ở bản thì rõ ràng cảm giác là mình mới ở đấy hôm qua, vẫn đám nhóc trần truồng mũi xanh mũi đỏ, vẫn những chị phụ nữ queo quắt bế những đứa con y như 3 năm trước, vẫn thế!

Hôm nay tôi ngồi với cô bạn thân, cho nó xem hình con đường & những thứ trên cung đường – những suối, thác, núi, mây, những chim muông ong bướm, những vực sâu hun hút bên này của vách núi sắp lở ra bên kia… với cái đầu kinh doanh du lịch, bạn bảo: sao bọn nó không khai thác du dịch cho bọn thích thám hiểm ấy nhỉ? Như kiểu du lịch trecking đang làm ra rất nhiều tiền ở các nước Châu Phi hay sa mạc ấy? Nói chuyện với nhau thế thôi, cũng là một đề tài để nói về vùng đất này, chỉ là không biết bao giờ thì sẽ thực hiện được? Đơn giản nhất là một câu hỏi cho chính tôi: không biết bao giờ lại có thể quay lên Ka Lăng lần nữa? Cái rẻo đất xa xôi nghèo nàn đó, cứ như một nỗi ám ảnh ma mị cho những ai từng đến một lần, sẽ muốn quay lại, để trao cho những con người ở đó một chút quà, chút kẹo ngọt… chút quà thôi, không thay đổi được gì, nhưng, thế đấy, có chút quà còn hơn không, có niềm vui tí teo lúc phải chùi tay vào vạt áo để cầm viên kẹo mút nhiều màu còn hơn chỉ quanh quẩn với đất đen & những thùng rượu khoai mì nồng nặc trong góc nhà...

Viết về một chuyến đi nhiều kỷ niệm – chả lời lẽ nào kể hết, cũng không biết thế nào mới có thể cảm ơn cho đủ được với cậu bé Tâm lái xe đã đi cùng, đã lăn xả bò toài để sửa xe & chạy xuyên đêm tối chưa từng một lời than mệt, những người bạn đã đơn giản tin cậy & gửi gắm tấm lòng của họ nhờ chúng tôi chuyển quà cho các em bé, cảm ơn cô bé Thủy một mình lắt nhắt mua từng món quà khi chuẩn bị & làm cầu nối mượn xe mượn người, cảm ơn cô bé Chi Còi sau một hồi háo hức vận động quyên góp & chuẩn bị, đến lúc cuối lại không thể tham gia, và nhờ thế, chúng tôi mới có đủ chỗ ngồi cho 3 đứa lên tận Ka Lăng… Những người bạn của tôi – họ dõi theo từng ngày hành trình quay lại Ka Lăng của tôi – họ cũng có những ám ảnh như tôi, tôi tin thế.

Ka Lăng – chưa biết bao giờ tôi mới quay lại được, hy vọng đường xá tốt hơn & hy vọng tôi vẫn còn đủ sức khỏe để vượt qua những con đường gian nan mà cửu vạn chút quà chút tấm lòng đến cho bọn nhóc ở đây, hy vọng & hy vọng!

(Saigon, 31/10/2013 - chuyến Kalang thực hiện từ thứ 5 24/10 & về lại đến Hà Nội 11h sáng 28/10)